Ortodonti tedavisine karar verdiğinizde ilk sorulardan biri “Hangi teli takacağım?” olur. Diş teli çeşitleri arasında en sık kullanılanlar metal braketler, seramik (estetik) braketler ve kendinden bağlanan (self-ligating) braketlerdir. Tel istemeyenler için bir de şeffaf plak seçeneği vardır. Bu yazıda aralarındaki farkları, hangisinin kime uygun olabileceğini ve seçimde nelere bakıldığını anlatıyoruz. Bursa’daki şubelerimizde ortodonti muayenesine gelen hastalarımızın en çok sorduğu soruları bir araya getirdik.
Diş teli nasıl çalışır?
Diş teli, dişlerin üzerine yapıştırılan küçük parçalardan (braket) ve bunların içinden geçen bir telden oluşur. Tel, dişlere hafif ve sürekli bir kuvvet uygular; bu kuvvetle dişler kemik içinde yavaşça hareket eder. Braketin türü dişlerin nasıl hareket edeceğini tek başına belirlemez; asıl farkı tedavi planı ve hekimin ayarlamaları yaratır. Braket seçimi daha çok görünüm, konfor ve bakım kolaylığını etkiler.
Metal braketler
En uzun süredir kullanılan ve en yaygın diş teli türüdür. Paslanmaz çelikten yapılır, küçük ve dayanıklıdır. Tel, braketlere genellikle renkli ya da şeffaf küçük lastiklerle bağlanır; bu lastikler her kontrolde değiştirilir.
- Dayanıklıdır, kırılma ihtimali düşüktür.
- Her yaşta ve her türlü diş dizilim bozukluğunda kullanılabilir.
- Görünür olması bazı yetişkinler için dezavantaj olabilir.
Seramik (estetik) braketler
Diş renginde ya da şeffafa yakın seramik malzemeden yapılır; uzaktan bakıldığında metal braketlere göre çok daha az fark edilir. Özellikle çalışan yetişkinler ve görünümü önemseyenler tarafından tercih edilir.
- Diş rengine uyduğu için daha az dikkat çeker.
- Seramik braketin kendisi renk değiştirmez; ancak tel bağlamada kullanılan şeffaf lastikler çay, kahve ve sigara ile sararabilir.
- Metal braketlere göre biraz daha büyük ve kırılgan olabilir; sert yiyeceklerde daha dikkatli olmak gerekir.
- Genellikle üst ön dişlerde, gülerken görünen bölgede tercih edilir.
Kendinden bağlanan (self-ligating) braketler
Bu braketlerde tel, lastikle değil braketin içindeki küçük bir kapakla tutulur. Metal ya da seramik olarak üretilebilir. Lastik kullanılmadığı için braketlerin çevresinde daha az plak birikebilir ve kontrol randevularında tel değişimi daha hızlı yapılabilir.
Self-ligating braketler için sık duyulan “tedaviyi kısaltır, daha az ağrı yapar” iddiaları araştırmalarda net olarak desteklenmemiştir. Bu nedenle bu braketleri bir “hızlı tedavi” vaadi olarak değil, konfor ve bakım kolaylığı sunan bir seçenek olarak değerlendirmek daha doğrudur.
Şeffaf plak
Tel ve braket istemeyenler için, dişlere takılıp çıkarılan şeffaf plaklar bir seçenek olabilir. Plaklar günde 20–22 saat takılmalıdır; yemek yerken çıkarılır. Her diş dizilim bozukluğu için uygun değildir. Ayrıntıları şeffaf plak tedavisi yazımızda bulabilirsiniz.
Hangi diş teli bana uygun?
- Görünüm sizin için önemliyse: Seramik braket ya da şeffaf plak.
- Sert yiyeceklere düşkünseniz ya da spor yapıyorsanız: Metal braket daha dayanıklıdır.
- Çocuk ve ergenlerde: Çoğunlukla metal braket tercih edilir; renkli lastikler çocuklar için tedaviyi eğlenceli hale getirebilir.
- Karmaşık dizilim bozukluklarında ya da çene ameliyatı planlanan durumlarda: Sabit braketler daha kontrollü hareket sağlar.
Kesin karar, dişlerinizin durumu ve beklentileriniz muayenede birlikte değerlendirilerek verilir.
Diş teli ile bakım
- Her yemekten sonra dişlerinizi fırçalayın; braketlerin çevresine özen gösterin.
- Ara yüz fırçası ve ortodontik diş ipi kullanın.
- Sert (fındık kabuğu, buz) ve yapışkan (karamel, sakız) yiyeceklerden kaçının.
- Braket düşerse ya da tel batarsa bekletmeden şubemizi arayın.
Diş teli fiyatı neye göre değişir?
Ücret; seçilen braket türüne, tedavinin karmaşıklığına ve süresine göre değişir. Size uygun planı ve ücretini ortodonti muayenesinden sonra açıkça paylaşıyoruz.
Sık sorulan sorular
Seramik diş teli sararır mı?
Seramik braketlerin kendisi renk değiştirmez. Teli bağlayan şeffaf lastikler sararabilir; bunlar her kontrolde yenilenir.
Self-ligating braket tedaviyi kısaltır mı?
Araştırmalar self-ligating braketlerin tedavi süresini belirgin şekilde kısalttığını göstermemektedir. Tedavi süresini asıl belirleyen, dişlerin durumu ve tedavi planıdır.
Diş teli kaç yaşında takılır?
Diş teli için kesin bir yaş sınırı yoktur. Çocuklarda kalıcı dişler sürdükten sonra, yetişkinlerde ise diş ve diş eti sağlıklı olduğu sürece takılabilir.
Diş teli acıtır mı?
Tel ilk takıldığında ve ayarlamalardan sonra birkaç gün baskı ve hassasiyet hissedilebilir. Bu his genellikle kısa sürede geçer.
Diş teli kaç ay sürer?
Süre dişlerin durumuna göre değişir; çoğu tedavi birkaç ay ile birkaç yıl arasında tamamlanır. Tahmini süre muayenede paylaşılır.
Bursa’da diş teli için ortodonti muayenesi
Dişlerinize hangi diş telinin uygun olduğu, ortodonti muayenesi ve kayıtlar alındıktan sonra belirlenir. Bursa’daki şubelerimizden randevu alabilirsiniz:
Korupark Şube (Osmangazi): 0224 243 00 44 · WhatsApp 0532 497 11 17
Ataevler Şube (Nilüfer): 0224 503 66 00 · WhatsApp 0552 503 66 00
Ortodonti tedavileri Ataevler (Nilüfer) şubemizde yapılır; iki şubemizi arayarak da randevu alabilirsiniz.
Korudiş Hekim Ekibi
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; size uygun tedavi ancak muayene sonrası diş hekiminiz tarafından belirlenebilir.

