Bir çenedeki dişlerin tamamı eksik olduğunda uygulanan, hastanın takıp çıkarabildiği proteze total protez ya da tam protez denir. Halk arasında takma diş ya da damak olarak da bilinir. Çiğnemeyi, konuşmayı ve yüzün dudak-yanak desteğini yeniden sağlamayı amaçlar.
Kısaca
- Total protez, tamamen dişsiz çenelerde kullanılan hareketli bir protezdir.
- Genellikle 4–5 seansta tamamlanır: ölçü, kapanış kaydı, prova ve teslim.
- Alışma süreci birkaç hafta sürebilir; ilk günlerde vuruk olması olağandır ve kontrolde düzeltilir.
- Alt protez üst proteze göre daha hareketlidir; tutuculuğu artırmak için implant destekli seçenekler vardır.
Kimler için?
Üst, alt ya da her iki çenesinde hiç dişi kalmamış kişiler için uygulanır. Ağızda birkaç diş duruyorsa bölümlü (parsiyel) protez ya da farklı seçenekler değerlendirilir. Çekilmesi gereken dişler varsa, çekim sonrası iyileşme döneminde geçici (immediat) protez kullanılabilir.
Total protez nasıl yapılır?
- Muayene ve ilk ölçü: Ağız dokuları ve kemik yapısı değerlendirilir, ilk ölçü alınır.
- Hassas ölçü: Size özel hazırlanan kaşıkla dokuların ayrıntılı ölçüsü alınır.
- Kapanış kaydı: Alt ve üst çenenin ilişkisi, diş boyu ve dudak desteği belirlenir.
- Dişli prova: Dişler mum üzerinde dizilir; görünüm, renk ve kapanış ağızda birlikte kontrol edilir.
- Teslim ve kontrol: Protez takılır, kullanım ve bakım anlatılır. Sonraki günlerde vuruk kontrolü yapılır.
Alışma süreci
- İlk günlerde protez büyük gelebilir, tükürük artabilir ve konuşma değişebilir; bunlar genellikle kısa sürede düzelir.
- Yumuşak gıdalarla, küçük lokmalarla ve iki tarafla birlikte çiğneyerek başlayın.
- Protez bir yere vuruyorsa kendiniz düzeltmeye çalışmayın; kontrole gelin.
- Sesli kitap okumak konuşmaya alışmayı hızlandırır.
Bakım nasıl olmalı?
- Protezi her yemekten sonra çıkarıp suyla çalkalayın, günde bir kez protez fırçasıyla temizleyin.
- Geceleri çıkarın ve temiz suda ya da protez temizleme solüsyonunda bekletin; dokuların dinlenmesi gerekir.
- Sıcak su kullanmayın; protezin şekli bozulabilir.
- Diş etlerinizi ve dilinizi yumuşak bir fırçayla temizleyin.
- Dişiniz olmasa da yılda en az bir kez kontrole gelin.
Alt protezim oynuyor, ne yapılabilir?
Alt çenede protezin oturduğu alan dardır ve dil hareketleri protezi yerinden oynatabilir. Kemik zamanla eridikçe uyum da azalır. Bu durumda protezin içinin yenilenmesi (astarlama) ya da 2–4 implantla desteklenen protezler değerlendirilebilir; implant destekli protezler çiğnerken daha sabit durur.
Fiyat neye göre değişir?
Sağlık mevzuatı gereği sitemizde fiyat paylaşmıyoruz. Total protezin maliyetini şu etkenler belirler:
- Tek çene mi, iki çene mi yapılacağı
- Kullanılan diş ve kaide malzemesi
- Öncesinde çekim, kemik düzeltmesi ya da geçici protez gerekip gerekmediği
- Klasik protez mi, implant destekli protez mi olduğu
- Sonradan gereken astarlama ve tamir işlemleri
Muayeneden sonra size yazılı bir tedavi planı verilir.
Sık sorulan sorular
Vakumlu protez nedir?
İyi uyumlu bir üst total protez, damakla arasındaki ince tükürük tabakası sayesinde zaten emme (vakum) etkisiyle tutunur. “Vakumlu protez” adı çoğunlukla bu tutuculuğu artırmak için kenar uyumu özel olarak şekillendirilen ya da iç yüzeyi yumuşak astarlı protezler için kullanılır. Alt çenede oturma alanı dar olduğu için emme etkisi sınırlıdır; alt protezi oynayan hastalarda implant destekli protez de değerlendirilir. Hangi yöntemin size uygun olduğuna muayenede kemik ve doku yapınıza bakılarak karar verilir. Ayrıntılı bilgi için: Vakumlu protez nedir?
Total protez kaç seansta biter?
Genellikle 4–5 seans sürer ve seanslar arasında laboratuvar çalışması yapılır. Çekim gerekiyorsa iyileşme süresi eklenir.
Protezle her şeyi yiyebilir miyim?
Alıştıktan sonra çoğu gıdayı yiyebilirsiniz. Çok sert ve yapışkan yiyecekler protezi yerinden oynatabilir; ön dişlerle ısırmak yerine lokmayı küçültmek daha rahattır.
Protezimi gece takabilir miyim?
Geceleri çıkarmanız önerilir. Dokuların dinlenmesi mantar enfeksiyonu ve yara riskini azaltır.
Total protez ne zaman yenilenmeli?
Çene kemiği zamanla değiştiği için protezin uyumu azalır. Bollaşma, vuruk ya da dişlerde aşınma olduğunda astarlama ya da yenileme gerekebilir; bunu yıllık kontrolde hekiminiz değerlendirir.
Total protez ücretini SGK karşılıyor mu?
Hayır. Korudiş özel bir sağlık kuruluşudur ve kliniğimizde yapılan protezler için SGK ödeme yapmamaktadır. Kamu sağlık kuruluşlarındaki güncel uygulamayı SGK’dan ya da Ağız ve Diş Sağlığı Merkezlerinden öğrenebilirsiniz.
Korudiş’te protez tedavileri
Korupark ve Ataevler şubelerimizde total ve implant destekli protezler muayene ve planlamayla yapılır. Ayrıntılar için protez tedavileri sayfamıza bakabilir ya da randevu alabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Size özel tanı ve tedavi planı için muayene olmanız gerekir.
Bu yazı Dt. İlhan Şirin tarafından tıbbi açıdan kontrol edilmiştir. · Kasım 2026

