Çocuğunuzun alt çenesi geride kalıyor ve üst dişleri belirgin şekilde önde mi duruyor? Ya da tam tersi, alt dişleri üst dişlerinin önüne mi kapanıyor? Bu durumlar yalnızca dişlerin değil, çenelerin birbirine göre konumunun da farklı olduğunu gösterebilir. Çene geriliği tedavisi ve alt çene ilerliğinin tedavisi, büyüme çağında başlandığında çoğu zaman daha basit yöntemlerle yönlendirilebilir. Bu yazıda Sınıf II ve Sınıf III kapanış bozukluklarını ve fonksiyonel ortodonti tedavilerini anlatıyoruz.
Sınıf I, II ve III ne demek?
Ortodontide kapanış, üst ve alt çenenin birbirine göre konumuna göre sınıflandırılır:
- Sınıf I: Çeneler uyumlu, sorun daha çok dişlerin diziliminde.
- Sınıf II: Alt çene geride ya da üst çene önde. Halk arasında “çene geriliği” ya da “üst dişler önde” denir.
- Sınıf III: Alt çene önde ya da üst çene geride. Alt ön dişler üst ön dişlerin önüne kapanabilir.
Sınıf II ve III bozukluklar yalnızca görünümü değil, çiğnemeyi, konuşmayı ve dişlerin aşınmasını da etkileyebilir.
Fonksiyonel ortodonti nedir?
Fonksiyonel ortodonti, büyüme çağındaki çocuklarda çenelerin gelişimini yönlendirmeye çalışan tedavilerdir. Bu tedavilerde kullanılan apareyler, çene kaslarının ve büyümenin gücünden yararlanarak alt ya da üst çenenin daha uyumlu bir konumda gelişmesine yardım etmeyi amaçlar. Bu nedenle zamanlama çok önemlidir.
Sınıf II (çene geriliği) tedavisi
Çene geriliği olan çocuklarda, alt çeneyi ileri konumda tutan takılıp çıkarılan ya da sabit fonksiyonel apareyler kullanılabilir. Bu apareyler genellikle büyüme atağının yaşandığı dönemde, kızlarda yaklaşık 10–12, erkeklerde 11–14 yaş arasında daha etkilidir. Fonksiyonel tedavinin ardından dişlerin dizilimini tamamlamak için çoğunlukla sabit diş teli ile devam edilir.
Büyümesi tamamlanmış yetişkinlerde çenenin konumunu apareyle değiştirmek mümkün değildir. Bu durumda dişlerin konumu ortodontiyle dengelenir ya da ileri durumlarda ortognatik cerrahi değerlendirilir.
Sınıf III (alt çene ilerliği) tedavisi
Alt çenenin önde olduğu ya da üst çenenin geride kaldığı durumlarda erken muayene daha da önemlidir. Üst çenenin gelişimini desteklemek için yüz maskesi (ters headgear) ve üst çeneyi genişleten apareyler, genellikle 7–10 yaş arasında daha etkili sonuç verir. Üst ön dişlerin alt dişlerin arkasına kapandığı (çapraz kapanış) durumlarda, erken düzeltme hem çene gelişimini hem de dişlerin aşınmasını olumlu etkileyebilir.
Sınıf III bozukluklarda büyüme ergenlik sonuna kadar devam edebildiği için hastanın düzenli takibi gerekir. İleri durumlarda büyüme tamamlandıktan sonra cerrahi tedavi gündeme gelebilir.
Çocuğumu ne zaman ortodonti muayenesine götürmeliyim?
Ortodonti kuruluşlarının genel önerisi, ilk ortodonti muayenesinin yaklaşık 7 yaşında yapılmasıdır. Bu, her çocuğa tedavi başlanacağı anlamına gelmez; ancak çene gelişimindeki sorunların erken fark edilmesini sağlar. Şu durumlarda daha erken muayene düşünün:
- Üst dişler belirgin şekilde önde ya da alt dişler üst dişlerin önüne kapanıyorsa.
- Çocuk ağzı açık nefes alıyor ya da horluyorsa.
- Parmak emme alışkanlığı devam ediyorsa.
- Süt dişleri çok erken ya da çok geç düşüyorsa.
Tedavi süreci ve iş birliği
Fonksiyonel apareylerin başarısı büyük ölçüde çocuğun apareyi düzenli kullanmasına bağlıdır. Takılıp çıkarılan apareylerde günlük kullanım süresi hekimin önerdiği şekilde uygulanmalıdır. Ailenin desteği ve düzenli kontroller sonucun önemli bir parçasıdır.
Sık sorulan sorular
Çene geriliği ameliyatsız düzelir mi?
Büyüme çağındaki çocuklarda fonksiyonel apareylerle çenenin gelişimi yönlendirilebilir. Büyümesi tamamlanmış yetişkinlerde ileri durumlar için cerrahi gerekebilir.
Fonksiyonel aparey kaç yaşında takılır?
Çene geriliği için genellikle büyüme atağı döneminde, alt çene ilerliği için daha erken yaşlarda daha etkilidir. Uygun zaman muayenede belirlenir.
Alt çene ilerliği kalıtsal mı?
Alt çene ilerliğinde aile öyküsü sık görülür. Ailede benzer durum varsa çocuğun erken muayene edilmesi önerilir.
Aparey konuşmayı etkiler mi?
İlk günlerde konuşmada hafif değişiklik olabilir; çoğu çocuk kısa sürede alışır.
Fonksiyonel tedaviden sonra diş teli gerekir mi?
Çoğu durumda dişlerin dizilimini tamamlamak için ikinci aşamada sabit diş teli kullanılır.
Bursa’da çene geriliği ve ilerliği için ortodonti muayenesi
Çocuğunuzun çene gelişimi hakkında soru işaretiniz varsa erken bir ortodonti muayenesi yol gösterici olur. Çocuk diş hekimliği ve ortodonti için Bursa’daki şubelerimizden randevu alabilirsiniz:
Korupark Şube (Osmangazi): 0224 243 00 44 · WhatsApp 0532 497 11 17
Ataevler Şube (Nilüfer): 0224 503 66 00 · WhatsApp 0552 503 66 00
Ortodonti tedavileri Ataevler (Nilüfer) şubemizde yapılır; iki şubemizi arayarak da randevu alabilirsiniz.
Korudiş Hekim Ekibi
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; size uygun tedavi ancak muayene sonrası diş hekiminiz tarafından belirlenebilir.

